წელს ახალქალაქში სტაფილოს მოსავალი გასულ წელთან შედარებით უკეთესი მოვიდა. სოფლის მცხოვრებლები, მთლიანობაში, კმაყოფილნი არიან მოსავლით, თუმცა საშემოდგომო წვიმები მოსავლის აღებას ართულებს. სოფელ ჩხარულაში სტაფილომ და ჭარხალმა უხვი მოსავალი მოგვცა, თუმცა ყანები სველია, ნიადაგი კი ტალახად არის ქცეული.
შემოდგომა სოფლის მცხოვრებლებისთვის წლის ერთ-ერთი ყველაზე საპასუხისმგებლო პერიოდია. თვეების განმავლობაში დამუშავებულმა მიწამ, დათესილმა თესლმა და ყოველდღიურმა შრომამ, საბოლოოდ, თავისი ნაყოფი უნდა გამოიღოს. თუმცა, მოსავლის რაოდენობითა და ხარისხით კმაყოფილება ჯერ კიდევ არ ნიშნავს იმას, რომ წლის საქმე დასრულებულია. როდესაც ამინდი არახელსაყრელია, მოსავლის დროულად აღება და შენახვა დამატებით საზრუნავად და სირთულედ იქცევა ხოლმე.
გასულ წელთან შედარებით, წელს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლებში სტაფილოს მოსავლიანობა უფრო მაღალია. მცხოვრებლები, ძირითადად, კმაყოფილნი არიან შედეგებით, თუმცა მოსავლის აღების პროცესი სრულიად შეუფერხებლად არ მიმდინარეობს.
ამჯერად ჩვენ შევეხეთ სოფელ ჩხარულას თემას, რომელიც ადმინისტრაციულად ბორჯომის მუნიციპალიტეტს ეკუთვნის, თუმცა გეოგრაფიულად ახალქალაქის სოფელ ბეჟანოს ესაზღვრება. ადგილობრივები კმაყოფილნი არიან სტაფილოსა და ჭარხლის მოსავლით, თუმცა ბოლო დროის წვიმებმა საგრძნობლად გაართულა სამუშაოები მინდორში.
ჩხარულას მცხოვრები გოარი ამბობს, რომ წელს კმაყოფილია როგორც სტაფილოსა და ჭარხლის რაოდენობით, ისე ხარისხით. მან 10 აკრი სტაფილო და 4 აკრი ჭარხალი დათესა. სტაფილოს ნაწილი უკვე ამოთხარა, თუმცა წვიმების გამო ვერ ახერხებს მის გასუფთავებასა და სახლში წაღებას.
„10 აკრზე სტაფილო დავთესე, 4 აკრზე კი — ჭარხალი. მოსავლის რაოდენობითა და ხარისხით ძალიან კმაყოფილი ვარ, თუმცა წვიმები ხელს გვიშლის. სტაფილო მიწიდან ამოვთხარეთ, მაგრამ მინდორშივე დარჩა. არ არის ხელსაყრელი ამინდი, რომ წავიდე, გავასუფთაო და სახლში წამოვიღო“, — ყვება ქალბატონი გოარი.
მისი თქმით, წელს 10 აკრი მიწიდან დაახლოებით 4 ტონა სტაფილო აიღო. მოსავალი დამაკმაყოფილებელია, თუმცა ახლა სოფლის მცხოვრებლებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ხელსაყრელი ამინდია, რათა მოსავლის აღების დასრულება შეძლონ.
„თუ წვიმიან ამინდში სტაფილო მიწაში დარჩება, მაშინვე არ გაფუჭდება. თუმცა, თუ ცივი ამინდებია, მოყინვის რისკი არსებობს, განსაკუთრებით მაშინ, თუ სტაფილოს ზედა ნაწილი მიწის ზემოთ რჩება“, – ამბობს ის.
ჩხარულას კიდევ ერთი მცხოვრები, ამბარცუმ უნანიანი, ასევე შეწუხებულია მოსავლის აღების პროცესით. წელს მან 25 აკრზე დათესა სტაფილო, თუმცა წვიმების გამო მთლიანი მოსავლის ამოთხრა ჯერ კიდევ ვერ შეძლო.
„წვიმების გამო ნახევარიც კი ვერ დავკრიფე. წვიმა რომც არ იყოს, სტაფილოს მაინც ამოვთხრით ხოლმე, მაგრამ ეს მაინც არ არის ის, რაც გვჭირდება. ტალახშია და ხელახლა, თითო-თითოდ გვიწევს ყველაფრის გასუფთავება“, -უზიარებს თავის საზრუნავს ამბარცუმ უნანიანი.
ტენიანი ნიადაგი არა მხოლოდ ანელებს მოსავლის აღებას, არამედ ზრდის სამუშაოს მოცულობასაც. შეგროვებული სტაფილოს გასუფთავება, დახარისხება და ტრანსპორტირება დამატებით დროსა და ძალისხმევას მოითხოვს. გლეხისთვის კი ამ პერიოდში დროს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს: რაც უფრო დიდხანს რჩება მოსავალი მინდორში, მით უფრო იზრდება შფოთვა ამინდის პირობებზე დამოკიდებულების გამო.
სირთულეების მიუხედავად, სოფლის მცხოვრებლებს თავიანთი მოსავლის რეალიზება მაინც შეუძლიათ. ამბარცუმ უნანიანის თქმით, მყიდველები, ძირითადად, სოფელში საკუთარი მანქანებით ჩადიან და სტაფილოს ადგილზევე ყიდულობენ. ხანდახან კი სოფლის მცხოვრებლებს მოსავალი თავად გადააქვთ თბილისში გასაყიდად.
„ქართველები თავიანთი მანქანებით მოდიან, სტაფილო სოფლიდან მიაქვთ, მაგრამ როცა სწრაფად გაყიდვა გვჭირდება, მყიდველი კი აგვიანებს, სტაფილო თბილისში, ბაზარში მიგვაქვს. ერთ კილოგრამ სტაფილოს ერთ ლარად ვყიდით“, — ამბობს ის.
ეს შემოდგომა ჩხარულას მცხოვრებლებისთვის მოსავლის თვალსაზრისით წარმატებული აღმოჩნდა, თუმცა სამუშაო ჯერ კიდევ არ დასრულებულა.
სოფელში კვლავ გრძელდება მოსავლის აღებასთან დაკავშირებული ფაციფუცი და საზრუნავი, ყოველდღიურად კი ხელსაყრელი ამინდის ახალი იმედი ჩნდება. გლეხისთვის უხვი მოსავალი წლის განმავლობაში გაწეული შრომის ფინალური ეტაპია, თუმცა ის საბოლოო შედეგად მხოლოდ მაშინ იქცევა, როდესაც მას აიღებენ, დააბინავებენ და გაყიდიან.
