ახალქალაქის ციხის ბედი: Jnews-ის მიმართვა და სააგენტოს პასუხი

ახალქალაქის ციხის ბედი: Jnews-ის მიმართვა და სააგენტოს პასუხი

ახალქალაქის ციხე (ბერდი) ქალაქის ისტორიული მეხსიერების მნიშვნელოვანი ნაწილია, თუმცა დღეს ის რეალიზების გარეშე დარჩენილ ისტორიულ-კულტურულ პოტენციალს წარმოადგენს. მრავალი წლის განმავლობაში ციხის ტერიტორიას სათანადო ყურადღება არ ექცევა. ისტორიული ნაგებობა ინგრევა, ხოლო მიმდებარე ტერიტორია, რომელიც შესაძლოა ტურისტებისთვის მიმზიდველ და კეთილმოწყობილ ადგილად ქცეულიყო, კვლავ ნაგვის, უკანონო პარკირებისა და ტერიტორიის არამიზნობრივი გამოყენების პრობლემების წინაშე დგას.

Jnews-მა არაერთხელ წამოჭრა ახალქალაქის ციხის შენარჩუნებისა და რესტავრაციის საკითხი და წერილობითი მიმართვები გაუგზავნა საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოს. დასმული საკითხები ეხებოდა როგორც თავად ციხის რესტავრაციის აუცილებლობას, ისე მისი ტერიტორიის კეთილმოწყობას, რათა ის სტიქიური ნაგავსაყრელიდან კულტურული და ტურისტული მნიშვნელობის ადგილად გარდაქმნილიყო.

სააგენტოსგან მიღებული პასუხი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ციხის ტერიტორიაზე არსებული პრობლემები არა მხოლოდ ვიზუალური ხასიათისაა ან კეთილმოწყობას საჭიროებს, არამედ პირდაპირ კავშირშია ისტორიული ძეგლის შენარჩუნებასთან.

საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს პასუხის თანახმად, სააგენტოს კულტურული მემკვიდრეობის მონიტორინგის სამსახურის წარმომადგენლებმა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში 2026 წლის 9 თებერვალს ჩატარებული გეგმური მონიტორინგის დროს, კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის — ახალქალაქის ციხის ტერიტორიის დაზიანების ფაქტი დააფიქსირეს.

კერძოდ, სააგენტო აღნიშნავს, რომ ძეგლის შესასვლელთან და მის ტერიტორიაზე კვლავ გრძელდება სატრანსპორტო საშუალებების უკონტროლო გადაადგილება და პარკირება, რაც ტერიტორიის სერიოზულ დაზიანებასა და დაბინძურებას იწვევს. განსაკუთრებულ შეშფოთებას იწვევს ციხის ტერიტორიაზე მდებარე მეჩეთის შიგნით არსებული მდგომარეობა.

სააგენტო შეგვახსენებს, რომ ახალქალაქის ციხეს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი ჯერ კიდევ 2006 წლის 30 მარტს, საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრის შესაბამისი ბრძანებით მიენიჭა.

პასუხში ასევე მითითებულია საქართველოს კანონი „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“, რომლის თანახმადაც ძეგლის დაცვის ძირითადი პრინციპია იმ მახასიათებლების შენარჩუნება, რომლებიც განსაზღვრავს მის ისტორიულ, კულტურულ, მხატვრულ, სამეცნიერო და სხვა ღირებულებას. ამავდროულად, ხაზგასმულია, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის შესაბამისად, მუნიციპალიტეტი ვალდებულია უზრუნველყოს თავის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვა-შენარჩუნება.

სააგენტოს ერთ-ერთი შეთავაზება პრობლემური ზონის შემოღობვაა. აღნიშნულია, რომ პერიოდული დასუფთავება არ არის საკმარისი ზომა ტერიტორიის ნაგვისგან დასაცავად. სააგენტო ასევე მოუწოდებს შესაბამის კომპეტენტურ ორგანოებს, შეისწავლონ სიტუაცია და მიიღონ კანონმდებლობით გათვალისწინებული ზომები ძეგლის ინტერესების დასაცავად. თუმცა, პასუხში არაფერია ნახსენები და ნათქვამი ციხის სახელმწიფო დონეზე აღდგენისა და რეკონსტრუქციის შესახებ.

აქედან შეიძლება დავასკვნათ, რომ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო ახალქალაქის ციხის ტერიტორიაზე რაიმე სერიოზული სამეცნიერო-კვლევითი და სარესტავრაციო სამუშაოების ჩატარებას ჯერჯერობით არ გეგმავს.

ახალქალაქის ციხის პრობლემა მხოლოდ ისტორიული ნაგებობის ფიზიკური შენარჩუნების საკითხს არ წარმოადგენს. ეს ასევე რეგიონში ტურიზმის განვითარებისა და თანამედროვე ტურისტულ გარემოში ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობის წარმოჩენის შესაძლებლობების საკითხია.

ახალქალაქი და ჯავახეთი მდიდარია ისტორიული ძეგლებით, ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობებითა და მრავალშრიანი კულტურული მემკვიდრეობით. თუმცა, ამ პოტენციალის სრულად გამოსაყენებლად აუცილებელია არა მხოლოდ ცალკეული ძეგლების შენარჩუნება, არამედ მათი ხელმისაწვდომ, ცნობად და ვიზიტორებისთვის მიმზიდველ ადგილებად ქცევა.

ციხის რესტავრაციას ამ პროცესში მნიშვნელოვანი წვლილის შეტანა შეუძლია. ისტორიული ნაგებობის გამაგრება, ტერიტორიის კეთილმოწყობა, სათანადო განათება, საინფორმაციო ნიშნების განთავსება და ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება მას ქალაქის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ღირსშესანიშნაობად აქცევს.

უფრო მეტიც, ციხე შესაძლოა ჩაირთოს ჯავახეთის ისტორიულ-კულტურულ ტურისტულ მარშრუტებში და შეავსოს რეგიონის სხვა ისტორიული ძეგლების მონახულების პროგრამები. ის შეიძლება საინტერესო იყოს როგორც უცხოელი ტურისტებისთვის, ისე საქართველოს სხვადასხვა რეგიონიდან ჩასული სტუმრებისა და ისტორიის მკვლევრებისთვის.

მსგავს ინიციატივას დადებითი გავლენის მოხდენა შეუძლია ადგილობრივ ეკონომიკაზეც და ხელი შეუწყოს ტურისტული სერვისების, გამყოლის მომსახურების, საოჯახო სასტუმროების, კვების ობიექტებისა და მცირე ბიზნესის განვითარებას.

თუმცა, ამ ყველაფრის აუცილებელ პირობას ციხის შენარჩუნება და სრული რესტავრაცია წარმოადგენს. პრობლემის გადასაჭრელად მხოლოდ ტერიტორიის დასუფთავება ან შემოღობვა საკმარისი არ არის. საჭიროა ძეგლის რესტავრაციის მკაფიო გეგმის შემუშავება, ნაგებობის ამჟამინდელი მდგომარეობის შეფასება, პროფესიული კვლევების ჩატარება და მომავალში ტერიტორიის სათანადო მართვის უზრუნველყოფა.

ახალქალაქის ციხე მხოლოდ წარსულის შემორჩენილი ქვის ნაგებობა არ არის. ეს არის ქალაქის ისტორიის ნაწილი, რომელიც მისი მომავალი განვითარების მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილად შეიძლება იქცეს.

Jnews-ის რედაქცია გააგრძელებს ახალქალაქის ციხის შენარჩუნებისა და რესტავრაციის გარშემო არსებული სიტუაციის თვალყურის დევნებას იმ იმედით, რომ შესაბამისი სტრუქტურები მხოლოდ პრობლემების დაფიქსირებით არ შემოიფარგლებიან და რეალურ მოქმედებებზე გადავლენ.

გაზიარება: Facebook Telegram

იხილეთ ასევე