პირველმა თოვლმა და ღამის ყინვებმა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში კარტოფილის აღების საქმე გაართულა. წინასწარი შეფასებით, მოსავლის დაახლოებით 30% კვლავ მიწისქვეშ რჩება. ხანგრძლივი შემოდგომის წვიმების შემდეგ, ბევრმა ფერმერმა ვერ მოასწრო მოსავლის აღების დასრულება და ახლა შიშობენ, რომ ყინვებმა მოსავლის მნიშვნელოვანი ნაწილი გაანადგურა. სოფლის მცხოვრებლებმა ჯერ არ იციან, აქვს თუ არა აზრი კარტოფილის შეგრძნევის გაგრძელებას, თუ მათი შრომა და ხარჯები ამაო იქნება.
წელს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ფერმერები კარტოფილის კარგი მოსავლის იმედზე იყვნენ. ამინდის პირობები ზოგადად ხელსაყრელი იყო, თუმცა ოქტომბერსა და ნოემბერში ხანგრძლივმა და ინტენსიურმა წვიმებმა მოსახლეობას მოსავლის დროულად აღებაში ხელი შეუშალა.
გარდა ამისა, წელს მუნიციპალიტეტში, სავარაუდოდ, უფრო მეტი კარტოფილი დაითესა, ვიდრე ჩვეულებრივ. თუმცა, ეს ჯერჯერობით მხოლოდ ვარაუდებია. ოფიციალური მონაცემები სათესი ფართობების შესახებ მომავალი წლის იანვარში გახდება ცნობილი. ამ დროისთვის ფერმერები სხვადასხვა შეფასებას აზიარებენ: ზოგი ფიქრობს, რომ კარტოფილი მნიშვნელოვნად მეტი დაითესა, ზოგი კი შექმნილ ვითარებას მხოლოდ ზედმეტად წვიმიან შემოდგომას უკავშირებს.
სოფელ სულდის მაცხოვრებელმა გარიკ მოსიკიანმა 15 ჰექტარზე კარტოფილის აღება ვერ მოასწრო. მისი თქმით, ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა მუშახელის ნაკლებობა გახდა.
„კარტოფილი მიწაში დარჩა. მუშები ერთი დღით მოდიოდნენ, შემდეგ კი ცუდი გზის გამო მუშაობის გაგრძელებაზე უარს ამბობდნენ. ყოველ ჯერზე ძალისხმევა გვჭირდებოდა ახალი ბრიგადის მოსაძებნად, მაგრამ ისინიც ერთი დღის შემდეგ ცუდი გზის გამო აღარ ბრუნდებოდნენ. შედეგად, მთელი მოსავალი გაფუჭდა“, — ამბობს გაიკ მოსიკიანი.
ამრიგად, სოფლის მცხოვრებთა მძიმე შრომა ამაო აღმოჩნდა: მთელი წლის ნამუშევარი შესაძლოა მოსავლის დაკარგვით დასრულდეს.
იმ სოფლებში, სადაც კარტოფილი ნაკლები რაოდენობით დაითესა, ფერმერებმა მოსავლის აღება მოასწრეს. ხოლო იმ დასახლებებში, სადაც კარტოფილი ათეულობით ჰექტარზე მოჰყავთ, მოსავლის მნიშვნელოვანი ნაწილი მიწაში დარჩა.
სოფელ ხავეთის მცხოვრებმა გრაჩ მოვსესიანმა განაცხადა, რომ მათ სოფელში თოვლი მოვიდა, ღამით კი ტემპერატურა მინუს ხუთ გრადუსამდე დაეცა. ჩვენ მას დილით დავუკავშირდით, როდესაც ჯერ კიდევ არ ჰქონდა მოסწრებული მინდვრებში წასვლა და მოსავლის მდგომარეობის შეფასება.
„ჯერ მინდორში არ წავსულვართ, ამიტომ არ ვიცით, რა მდგომარეობაშია კარტოფილი. სოფელში მოსავლის დაახლოებით 70% ჯერ კიდევ აუღებელია. მინდვრებში ჯერ არავინ ყოფილა. წავალთ, ვნახავთ, მაგრამ ვფიქრობ, რომ თუ თოვლი მოვიდა, ესე იგი კარტოფილი უკვე გაიყინა. ალბათ, ჩვენთან სხვებთან შედარებით მეტი თოვლი მოვიდა და ყველაზე მეტი კარტოფილიც მიწაში დარჩა. ვფიქრობ, მის ამოთხრას აღარ შევძლებთ“, — თქვა გრაჩ მოვსესიანმა.
ზოგ სოფელში, მაგალითად, აზავრეთში, ბურნაშეთსა და სამსარში, ფერმერებმა მოსავლის აღება მოასწრეს. თუმცა იმ დასახლებებში, სადაც კარტოფილი ათეულობით ჰექტარზე მოჰყავთ, მოსავლის დროულად აღება ვერ მოხერხდა.
სოფელ ჩამდურას ერთ-ერთმა ფერმერმა განაცხადა, რომ დასახლებაში ატარებენ მაცხოვრებელთა სიების შედგენას მიწაში დარჩენილი კარტოფილის ოდენობის მითითებით.
„არ ვიცი, შესაძლოა ეს მონაცემები სადღაცის გადაცემას აპირებენ. ჩემთან დარგული კარტოფილის დაახლოებით ნახევარი აუღებელია. ალბათ, მისი ამოთხრას უკვე აღარ აქვს აზრი. მიწას დავამუშავებთ და ხორბალს დავთესავთ. ვფიქრობ, ვინც ნაკლები კარტოფილი დარგო, მათ მოსავლის აღება მოასწრეს. ზოგადად კი, ჩემი შეფასებით, მუნიციპალიტეტში მოსავლის დაახლოებით 30% მიწაში დარჩა“, — განაცხადა ფერმერმა.
სოფელ მურჯახეთის მცხოვრებმა ენოკ ბაბაჯანიანმა საკუთარი მოსავლის აღება მოასწრო. თუმცა, მისი თქმით, სოფელში არიან ფერმერები, რომლებსაც კარტოფილი ჯერ კიდევ ყანებში აქვთ დარჩენილი. ის სოფელში აუღებელი მოსავლის წილს დაახლოებით 15%-ად აფასებს.
„ვფიქრობ, ახლა მისი შეგროვება უკვე უაზრობაა. სახლში მიიტან, ერთ თვეში კი მის გაფუჭებას დაიწყებს, მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან მოსავალი კარგი იყო. ამასთანავე, ტექნიკა ყანაში ვეღარ შევა. ვფიქრობ, ის ფაქტი, რომ მოსავლის სრულად დროულად აღება ვერ მოხერხდა, შესაძლოა, კარტოფილის ფასის ზრდას შეუწყოს ხელი. ამ დროისთვის მყიდველები არიან“, — ამბობს ენოკ ბაბაჯანიანი.
ამჟამად კარტოფილის ერთი კილოგრამის ფასი, პროდუქციის ხარისხის მიხედვით, 80 თეთრიდან 1 ლარამდე მერყეობს.
ჩვენი ინფორმაციით, სოფელ ხანდოში აუღებელი დაახლოებით 100 ჰექტარი კარტოფილი დარჩა. ადგილობრივებმა ჯერ არ იციან, რა მდგომარეობაშია მოსავალი ყინვების შემდეგ.
სარგის მელიკიანს აუღებელი დაახლოებით 6 სოტი კარტოფილი დარჩა.
„სანამ არ ამოვთხრით, ვერ ვიტყვით, გაიყინა თუ არა. თუმცა მგონია, რომ მოსავლის ნახევარი უკვე დაკარგულია. ამინდის პირობები ყანაში მუშაობის საშუალებას არ გვაძლევდა. ოქტომბერში დაახლოებით ათი დღე შეუფერებელი ამინდი იყო. რა თქმა უნდა, ეს სიტუაცია ფასზე იქონიებს გავლენას. ორი დღის წინ კარტოფილი კილოგრამი 1,10 ლარად გავყიდე“, — განაცხადა სარგის მელიქიანმა.
სოფელ სულდის მკვიდრთა, ჯანოიანების ოჯახსაც არ ჰქონდა მოსავლის აღების დასრულების დრო. გევორგ ჯანოიანის თქმით, ოჯახს დაახლოებით 25 სოტიდან კარტოფილის შეგროვებაღა დარჩა.
„ყანა ჯერ არ შეგვიმოწმებია, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რა მდგომარეობაშია კარტოფილი, ვფიქრობ, მოსავლის ნახევარი უკვე გაფუჭდა. თუ კარტოფილი მიწაში უფრო ღრმადაა, შესაძლოა, არ გაყინულა. თუმცა ყინვის შედეგები ყოველთვის მაშინვე არ ჩანს — ეს შესაძლოა მხოლოდ ერთი თვის შემდეგ გახდეს გასაგები“, — თქვა გევორგ ჯანოიანმა.
ამრიგად, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ფერმერები ზარალის მასშტაბებს ჯერჯერობით ზუსტად ვერ აფასებენ. საბოლოო სურათი ყანების დათვალიერებისა და მიწაში დარჩენილი კარტოფილის მდგომარეობის შემოწმების შემდეგ გაირკვევა. ბევრი სოფლის მცხოვრებლისთვის მთავარი კითხვა ახლა ის არის — ღირს თუ არა მოსავლის აღების გაგრძელება, თუ შეეგუონ მის დაკარგვას.
