მსოფლიოში ურბანიზაციის ტემპი რეკორდულ მაჩვენებლებს აღწევს. პლანეტის მოსახლეობის ზრდასთან ერთად, მეგაპოლისები სულ უფრო მეტად გადატვირთული ხდება, ზოგიერთ ქალაქში კი მოსახლეობის სიმჭიდროვემ ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა.
დედამიწის 10 ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი, სადაც მილიონობით ადამიანი საოცრად მცირე ტერიტორიაზე თანაცხოვრობს.
სტატიაში წარმოდგენილი მონაცემები ეფუძნება გლობალურ დემოგრაფიულ კვლევებს, რომლებიც ჩატარებულია გაეროს მოსახლეობის ფონდის (UNFPA), ჟურნალ World Population Review-ისა და გამოცემა City Population-ის მიერ.
1. მანილა, ფილიპინები. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 42 000–43 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
ფილიპინების დედაქალაქი უკვე მრავალი წელია პლანეტის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია. სულ რაღაც 43 კვადრატულ კილომეტრზე 1,8 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს (ხოლო მთლიან აგლომერაციაში — 14 მილიონზე მეტი). ქალაქში მიწის ყოველი კვადრატული სანტიმეტრი დაკავებულია, ქუჩებში საცობები და საცხოვრებელი ფართის დეფიციტი კი ადგილობრივი მოსახლეობის ყოველდღიური პრობლემაა.
2. პატანი, ნეპალი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 39 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
კატმანდუს ხეობაში მდებარე ეს ისტორიული ქალაქი (ასევე ცნობილი, როგორც ლალიტპური) გამორჩეულია არა მხოლოდ თავისი უძველესი ტაძრებითა და კულტურით, არამედ მოსახლეობის კოლოსალური სიმჭიდროვითაც. მოსახლეობის სწრაფმა ზრდამ და მცირე ტერიტორიაზე მიმდინარე ურბანიზაციამ პატანი აზიის ერთ-ერთ ყველაზე „ვიწრო“ და გადატვირთულ ქალაქად აქცია.
3. დაკა, ბანგლადეში. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 30 000–34 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
ბანგლადეშის დედაქალაქი დაკა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი მეგაპოლისია. ქალაქის ცენტრალურ რაიონებში მოსახლეობის სიმჭიდროვე ხშირად კვადრატულ კილომეტრზე 40 000 ადამიანს აჭარბებს. სოფლებიდან მიგრაცია, ეკონომიკური ცენტრალიზაცია და მცირე ფართობი დაკას გლობალური ურბანული კრიზისის ეპიცენტრად აქცევს.
4. კალკუტა (კოლკატა), ინდოეთი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 24 000–27 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
ინდოეთის კულტურული დედაქალაქი კალკუტა ცნობილია თავისი მდიდარი ისტორიითა და არქიტექტურით, თუმცა ის ასევე სამხრეთ აზიის ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია. ვიწრო ქუჩები და საუკუნოვანი შენობები ქალაქს განუმეორებელ, თუმცა საკმაოდ ქაოსურ ატმოსფეროს სძენს.
5. ბნეი-ბრაკი, ისრაელი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 27 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
ეს ქალაქი, რომელიც თელ-ავივის აგლომერაციის შემადგენლობაში შედის, შობადობის მხრივ აბსოლუტური რეკორდსმენია ახლო აღმოსავლეთში. ბნეი-ბრაკი ულტრაორთოდოქსული ებრაული თემის ცენტრია. მაღალი შობადობა და ძალიან შეზღუდული მუნიციპალური საზღვრები ქალაქში მოსახლეობის კატასტროფულად მაღალ სიმჭიდროვეს იწვევს.
6. მუმბაი, ინდოეთი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 21 000–25 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
მუმბაი, ინდოეთის ფინანსური ცენტრი და ბოლივუდის სამშობლო, კონტრასტების ქალაქია. ცათამბჯენებისა და მდიდარი უბნების გვერდით, აქ მდებარეობს აზიის უდიდესი ღარიბი დასახლებები (მაგალითად, დჰარავი), სადაც მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე წარმოუდგენელ 200 000 ადამიანს აღწევს.
7. ლევალუა-პერე, საფრანგეთი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 26 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
ევროპული სიურპრიზი სიის სათავეში! პარიზის ეს ჩრდილო-დასავლეთი გარეუბანი ოფიციალურად ითვლება ყველაზე მჭიდროდ დასახლებულ მუნიციპალიტეტად ევროკავშირში. სულ რაღაც 2,4 კვ. კმ-ზე 65 000-ზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს. აზიური ქალაქებისგან განსხვავებით, აქ მოსახლეობის მაღალი სიმჭიდროვე განპირობებულია არა სიღარიბით, არამედ ძვირადღირებული, მჭიდროდ განაშენიანებული საცხოვრებელი კომპლექსებით.
8. გუტენბერგი, აშშ (ნიუ-ჯერსი). მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 23 000–24 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
როდესაც ამერიკაში მოსახლეობის სიმჭიდროვეზე ვსაუბრობთ, ყველას ნიუ-იორკი ან მანჰეტენი ახსენდება, თუმცა შეერთებულ შტატებში ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი გუტენბერგია (ნიუ-ჯერსი), რომლის ფართობი სულ რაღაც 0,5 კვადრატული კილომეტრია. მანჰეტენთან სიახლოვემ და მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლების მშენებლობის ბუმმა ეს პატარა დასახლებული პუნქტი რეკორდსმენად აქცია.
9. მოგადიშო, სომალი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 21 000–23 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
სომალის დედაქალაქი აფრიკის კონტინენტის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია. ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური არასტაბილურობისა და კლიმატური პრობლემების (გვალვების) გამო, მილიონობით იძულებით გადაადგილებული პირი მოგადიშოში გადასახლდა, რამაც ქალაქის ინფრასტრუქტურა კოლაფსის პირას მიიყვანა.
10. მალე, მალდივის რესპუბლიკა. მოსახლეობის სიმჭიდროვე: 20 000–22 000 ადამიანი კვ. კმ-ზე.
(შენიშვნა: ორიგინალ ტექსტში შეცდომით ეწერა „Вскоре“ (მალე/მალე ფუჭდება), რაც სინამდვილეში ქალაქის სახელს — Мале-ს უკავშირდება).
მალდივები ყველას დაუსახლებელ კუნძულებთან და ფუფუნებასთან ასოცირდება, თუმცა მისი დედაქალაქი მალე სრულიად საპირისპირო რეალობაა. კუნძულ-ქალაქი, რომელიც სულ რაღაც 8 კვადრატულ კილომეტრზეა გაშენებული, ქვეყნის მთლიანი მოსახლეობის მესამედზე მეტის სახლია. ოკეანის გამო ჰორიზონტალური გაფართოების რესურსი უბრალოდ არ არსებობს, რის გამოც ქალაქი იძულებული გახდა ვერტიკალურად (სიმაღლეში) გაზრდილიყო.
