სოფელ არაგვას მცხოვრებლები, ისევე როგორც ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მრავალი სხვა სოფლის მოსახლეობა, უამრავი პრობლემის წინაშე დგანან — დაწყებული სარწყავი წყლის დეფიციტითა და ცუდი გზებით, დამთავრებული კარტოფილის წამგებიანი მოყვანით. მზარდი ხარჯებისა და ალტერნატივის არარსებობის ფონზე, ბევრი სოფლელი იძულებულია გადარჩენის ახალი გზები ეძებოს.
სოფელი არაგვა ქალაქთან ახლოს, მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთ ნაწილში, ახალქალაქი-ბაკურიანის საერთაშორისო ავტომაგისტრალის ორსავე მხარეს მდებარეობს. სოფელში ადამიანები მიწას ამუშავებენ და პირუტყვს აშენებენ, ხოლო ვინც სოფლის მეურნეობით არ არის დაკავებული, რუსეთში მიდის სამუშაოდ.
პრობლემები, რომლებსაც არაგვას მცხოვრებლები აწყდებიან, მუნიციპალიტეტის მრავალი სოფლისთვისაა დამახასიათებელი. მათ შორის ძირითადია: ცუდი გზები, სარწყავი წყლის ნაკლებობა, მეცხოველეობის ვარდნა და ნაგვის კონტეინერების არასაკმარისი რაოდენობა. გარდა ამისა, მოსახლეობა სახელმწიფოსგან თანამედროვე ამბულატორიასა და საბავშვო ბაღს ელოდება.
როზა თორვანდიანი, თითქმის 90 წლის
საუბრისას თანასოფლელები პირველ რიგში სარწყავი წყლის ნაკლებობას ასახელებენ. მცხოვრებთა თქმით, სოფელ არაგვაში სარწყავი წყალი ტუმბოს (ნასოსის) მეშვეობით მიეწოდებათ, თუმცა ის ხშირად არ მუშაობს.
ერთ-ერთმა ადგილობრივმა სოფლის შიდა გზების კეთილმოწყობის აუცილებლობაზე გაამახვილა ყურადღება:
„ცენტრალური გზიდან ეკლესიამდე მაინც დააგონ ასფალტი“.
სხვა მცხოვრებმა აღნიშნა, რომ სარწყავ წყალს ტუმბავენ ძრავის მეშვეობით, რასთან დაკავშირებითაც მუდმივად პრობლემები იქმნება.
„ტუმბო არ მუშაობს. სამჯერ შევაკეთეთ და სამივეჯერ გააფუჭეს ან მოიპარეს“, — ამბობს სოფლის მკვიდრი.
ერთ-ერთი ადგილობრივი ქალი აღნიშნავს, რომ წყალი არის, თუმცა მორწყვისთვის საჭირო პირობები არ არსებობს:
„მაჯადიის მიმართულებით ნათესების მორწყვა დიდი პრობლემაა, ხოლო ამ მხარეს არასდროს იცი, შეგხვდება წყალი თუ არა. მოტორი უნდა ჩართო, ამის სახსრები კი ყველას არ აქვს“.
კიდევ ერთი მაცხოვრებელი კარტოფილის მოყვანის წამგებიანობაზე საუბრობს:
„თესლი, დამუშავება, მიწის მოხვნა, სასუქები, წამლობა, მოსავლის აღება — მოკლედ, ფასი ხარჯებს ვეღარ ფარავს. კარტოფილის მოყვანა ზარალიანი გახდა. სასუქი 70 ლარი ღირს, ყველა მომსახურება გაძვირდა. მაგრამ სხვა გამოსავალი არ გვაქვს — აბა, რითი დაკავდე სოფელში? წელს ამინდებიც არ გვიწყობს ხელს: ორი თვის წინ დავრგე კარტოფილი და ამოსულიც კი არ არის. რძე გაიაფდა, მოხვნა 3,5 ლარი ღირს“, — ამბობს უნანიანი.
ვოლოდია ვარდერესიანი ამბობს, რომ ის უკვე მეცხოველეობაზე გადავიდა, რადგან კარტოფილის მოყვანა არარენტაბელური გახდა:
„კარტოფილიდან მოგება არ არის. ამ წლიდან მეცხოველეობაზე გადავედი, 5 ძროხა მყავს. თუმცა აქაც თავისი პრობლემებია: მწყემსი არ არის, რძე კი იაფია. მაგრამ სხვა რა ვქნათ სოფელში? რუსეთში წასვლაც აღარ გამოდის. სოფლიდან უკვე 15 კაცი დაბრუნდა — დეპორტაცია გაუკეთეს“, — ამბობს ვოლოდია ვარდერესიანი.
მეცხოველეობაზე გადავიდა ხაჩიკ გრიგორიანიც. მას მიაჩნია, რომ მუნიციპალიტეტში კარტოფილის ჭარბიწარმოებაა:
„წელს კარტოფილი მხოლოდ ოჯახის მოხმარებისთვის დავრგე. ერთი ძროხა მყავდა, ახლა მეორეც ვიყიდე და კიდევ ვაპირებ 5-6-მდე გაზრდას. მწყემსის პრობლემა თუ იქნება, უკიდურეს შემთხვევაში, მე თვითონ წავყვები. მეჩვენება, რომ მეცხოველეობა უფრო მომგებიანია, ვიდრე კარტოფილი. საბჭოთა დროს ერთი ბრიგადა 80 ჰექტარ კარტოფილს ამუშავებდა, ახლა კი მხოლოდ ერთი ფერმერი ამუშავებს 100-150 ჰექტარს. მუნიციპალიტეტში ბევრი კარტოფილია, სახელმწიფოდან კი ამხელა მოთხოვნა არ არსებობს“, — ამბობს ხაჩიკ გრიგორიანი.
სოფელ არაგვას ზოგიერთი მცხოვრები ძროხას საერთოდ არ აშენებს, რადგან მიიჩნევს, რომ ეს ძალიან შრომატევადი საქმეა. სოფელში წინააღმდეგობრივი სიტუაციაა შექმნილი: ბევრი რამ ოჯახის შესაძლებლობებსა და მეცხოველეობით დაკავების სურვილზეა დამოკიდებული. ბევრ ოჯახში ქალებს არ სურთ საქონლის მოვლა.
ერთ-ერთმა ადგილობრივმა ქალმა, რომელიც ეკლესიის მახლობლად ცხოვრობს, ნაგვის კონტეინერების სიმცირეზე გაამახვილა ყურადღება:
„სოფელში ცოტაა ნაგვის ყუთი. ორი ცენტრში დადგეს, ორიც — ზემოთ, ამიტომ იძულებულები ვართ, ნაგავი შევაგროვოთ და მანქანით წავიღოთ“, — თქვა მან და ვინაობის გამჟღავნება არ ისურვა.
სოფელ არაგვას ბავშვები
კიდევ ერთმა ადგილობრივმა მცხოვრებმა აღნიშნა, რომ სოფელს საბავშვო ბაღი სჭირდება:
„ჩვენი შვილები სხვა სოფლებში დაჰყავთ: ნახევარი — ბარალეთში, ნახევარი — ხულგუმში. ოდესღაც ჩვენთან იყო საბავშვო ბაღი, მე თვითონ ვმუშაობდი იქ“.
სოფელ არაგვას პრობლემები ასახავს ზოგად ვითარებას ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ბევრ სოფელში. სარწყავი წყლის ნაკლებობა, სოფლის მეურნეობიდან შემოსავლების შემცირება, ინფრასტრუქტურის არარსებობა და შემოსავლის შეზღუდული შესაძლებლობები თანდათან ცვლის სოფლის ცხოვრების წესს. სირთულეების მიუხედავად, მოსახლეობა აგრძელებს მიწაზე მუშაობას, მეურნეობის გაძღოლას და იმედოვნებს, რომ მათი მრავალწლიანი პრობლემები საბოლოოდ მაინც გადაიჭრება.
