ჯანდაცვის სფეროში მიმდინარე რეფორმის ფარგლებში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 17 ამბულატორია რეაბილიტაციის მიზნით „საქართველოს სამედიცინო ჰოლდინგს“ გადაეცა. გადაცემის პროცესი ჯერ კიდევ 2022 წელს დაიწყო. თუმცა, ოთხი წლის განმავლობაში ძალიან ცოტა რამ გაკეთდა, ბოლო ორი წლის განმავლობაში კი მუნიციპალიტეტში სამუშაოები, ფაქტობრივად, სრულად შეჩერდა. პირველადი ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობა, რაც ჰოლდინგის შექმნის მთავარ მიზანს წარმოადგენდა, ახალქალაქში ამ დრომდე არ არის უზრუნველყოფილი.
„საქართველოს სამედიცინო ჰოლდინგს“ გადაეცა შემდეგი სოფლების ამბულატორიები: მაჯადია, დილისკა, ზაკი, გოდოლარი, არაგვა, თურცხი, ბარალეთი, გოგაშენი, ალასტანი, კარტიკამი, ალათუმანი, კუმურდო, დიდი ხორენია, სულდა, იხტილა, კარწახი და კულიკამი. იმ სოფლებში, სადაც ამბულატორიები არ არსებობდა, ჰოლდინგს ახალი შენობების ასაშენებლად მიწის ნაკვეთები გადაეცემა. მაგალითად, სოფლებში კულიკამსა და კარწახში მშენებლობა დღემდე არ დაწყებულა.
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში სულ 21 ამბულატორიაა, რომელთაგან 17 ჰოლდინგს ეკუთვნის. მუნიციპალიტეტის 64 სოფლიდან ექთნები მხოლოდ 44-ში მუშაობენ, თანაც პაციენტებს ხშირად საკუთარ სახლებში იღებენ.
სოფლის ამბულატორიების შენობები უკიდურესად მძიმე მდგომარეობაშია — ბევრი მათგანი ავარიულ, ძველ ნაგებობებშია განთავსებული, სადაც ელემენტარული პირობებიც კი არ არის: არ აქვთ წყალი, ელექტროენერგია და, მით უმეტეს, გათბობა.
ჰოლდინგმა ამბულატორიების რეაბილიტაცია სოფლებში — ზაკში, ჩამდურაში, გოდოლარში, დილისკაში, ალათუმანსა და კარტიკამში ჩაატარა. მიუხედავად ამისა, ალათუმანში დღემდე ექთანიც კი არ არის. ამბულატორია სოფელ ვაჩიანშიც არის, თუმცა ის ქველმოქმედთა სახსრებით აშენდა და ჰოლდინგს მასთან კავშირი არ აქვს.
ახალქალაქის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის დირექტორის, სირანუშ ტონაკანიანის განცხადებით, გარემონტებული ამბულატორიებიც კი უკვე ნგრევას იწყებს.
„ჰოლდინგისთვის გადაცემული ამბულატორიები სრულფასოვანი აღჭურვილობის გარეშე დარჩა. შენობებში არ არის წყალი და ელექტროენერგია. რა აზრი აქვს ამას? არ არის არც აპარატურა, არც ავეჯი, თავად შენობები კი უკვე ზიანდება. ბევრი მათგანი საერთოდ არც გახსნილა“, — ამბობს სირანუშ ტონაკანიანი.
ბევრ სოფელში, წყლისა და ელექტროენერგიის არქონის გარდა, ამბულატორიების სივრცეები არც ავეჯითა და არც სამედიცინო ინვენტარით არ არის აღჭურვილი.
სოფელ მაჯადიის ამბულატორია ერთ-ერთია იმ 17-დან, რომლებიც ჰოლდინგს გადაეცა. თუმცა, სოფელში ამბულატორიის შენობა დღემდე არ არსებობს.
„ოდესღაც იყო ამბულატორია, მაგრამ შენობა დაინგრა. თუ აუცილებლობა იქმნება, ექთნის სახლში მივდივართ“, — ამბობს სოფლის მაცხოვრებელი.
„ექთანი გვყავს, თუ საჭიროა — გამოვიძახებთ ხოლმე ან თავად მივდივართ მის სახლში. მაგრამ სოფელში ამბულატორია არ გვაქვს“, — აცხადებს სოფელ მაჯადიის მაცხოვრებელი სამველ კაზარიანი.
სოფელ არაგვის ამბულატორია ძველ, ნახევრად დანგრეულ შენობაშია განთავსებული. მიუხედავად ამისა, ადგილობრივების თქმით, პაციენტების მიღება იქ მაინც გრძელდება. არაგვაც იმ სოფლების რიცხვშია, სადაც ჰოლდინგს რეაბილიტაცია უნდა ჩაეტარებინა.
სოფელ ბუღაშენშიც არ არის ამბულატორია. მცხოვრებთა თქმით, ის იქ არც არასდროს ყოფილა.
ბუღაშენის მცხოვრებმა, ანა აპოზიანმა აღნიშნა, რომ სამედიცინო დახმარებისთვის მათ ქალაქში უწევთ წასვლა.
„შენობა არ არის, ექთანი გვყავს. თუ სასწრაფო დახმარება გვჭირდება, სახლში გამოვიძახებთ, ძირითადად კი ქალაქში დავდივართ“.
აღსანიშნავია, რომ სოფელ ზაკში აშენდა ახალი ამბულატორია, რომელიც სოფელ ბუღაშენთან ყველაზე ახლოს მდებარეობს.
შეგახსენებთ, რომ 2019 წელს საქართველოს მთავრობამ სპეციალური პროგრამა წამოიწყო, რომლის ფარგლებშიც რეგიონებში ამბულატორიები და გადაუდებელი დახმარების ცენტრები აშენდა. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ოთხ სოფელში ახალი ამბულატორია აშენდა, ხუთ სოფელში კი არსებულ შენობებს კაპიტალური რემონტი ჩაუტარდა.
ოთხ სოფელში ამბულატორიების მშენებლობისთვის 360 000 ლარი გამოიყო, ხოლო ექვს სოფელში სარეაბილიტაციო სამუშაოებზე 250 000 ლარი დაიხარჯა. საერთო ჯამში თანხამ 610 000 ლარი შეადგინა.
თუმცა, ამ სოფლებში ყველაფერი მხოლოდ შენობების შეკეთებით შემოიფარგლა: ამბულატორიები არ არის აღჭურვილი არც აპარატურითა და არც ავეჯით, სივრცეებში კი დღემდე არ არის ელექტროენერგია და წყალი.
მოგვიანებით დაიწყო რეფორმა, რომლის ფარგლებშიც მუნიციპალიტეტების ამბულატორიები „საქართველოს სამედიცინო ჰოლდინგს“ გადაეცა.
ჩვენ ვერ შევძელით „საქართველოს სამედიცინო ჰოლდინგის“ წარმომადგენლებთან დაკავშირება იმის გასარკვევად, თუ რა კეთდება ან იგეგმება ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.
ახალქალაქის მერიის ეკონომიკური განვითარების სამსახურის უფროსმა, მნაცაკან პამბუხჩიანმა განაცხადა, რომ ჰოლდინგის სამომავლო გეგმების შესახებ ინფორმაციას არც მერიაში ფლობენ. მისი თქმით, უახლოეს მომავალში მომზადდება და გაიგზავნება ოფიციალური წერილი, რათა პროექტის შემდგომი ბედი გაირკვეს.
რეფორმებისა და გამოყოფილი სახსრების მიუხედავად, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლებში პირველადი ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობა სერიოზულ პრობლემად რჩება. ბევრი ადგილობრივისთვის ამბულატორია დღემდე არა რეალური დაწესებულება, არამედ მხოლოდ ქაღალდზე დარჩენილი დაპირებაა.
