საქართველოში საქმიანი აქტივობის საგრძნობი მატება ფიქსირდება: ახალი კომპანიების რაოდენობა ორნიშნა ტემპით იზრდება და ცალკეულ სეგმენტებში დაახლოებით +13%-ს და მეტს აღწევს. ამის პარალელურად, იზრდება მცირე და საშუალო ბიზნესის ბრუნვაც, რომელიც ამჟამად, ფაქტობრივად, ეკონომიკის მთავარ იმპულსს აყალიბებს.
აქ მთავარი თავად ზრდის ფაქტი კი არ არის, არამედ ის, რომ ეს პროცესი საკმაოდ მკვეთრად და ბაზრის ერთდროულად რამდენიმე ფენაში მიმდინარეობს. ეს აღარ არის დინჯი აღდგენა, ეს უკვე დაჩქარებაა.
თუ მიზეზებს განვიხილავთ, დავინახავთ, რომ ერთდროულად რამდენიმე პროცესი დაემთხვა ერთმანეთს.
პირველი: ეკონომიკაში სწრაფად ბრუნვადი ფულის მასა გაიზარდა. ტურიზმს, მომსახურების სფეროს, მშენებლობასა და ვაჭრობას ამჟამად მეტი მოკლევადიანი შემოსავალი მოაქვს. ეს ფული მსხვილ სტრუქტურებში კი არ კონცენტრირდება, არამედ ბაზარზე „იფანტება“. შედეგად, ის უფრო სწრაფად გარდაიქმნება ახალ მცირე ბიზნესებად – კაფეებად, სერვისებად, მიტანის სამსახურებად, მცირე რითეილად და ლოკალურ სერვისებად.
მეორე: ბაზარი უფრო დანაწევრებული გახდა. მომხმარებლები სულ უფრო ხშირად ანიჭებენ უპირატესობას არა მსხვილ კომპანიებს, არამედ პატარა, სწრაფ და ლოკალურ გადაწყვეტებს. ეს ავტომატურად ქმნის მოთხოვნას მცირე ბიზნესებზე, რომლებიც კონკრეტულ ამოცანებს აქ და ახლა წყვეტენ.
მესამე: გაძლიერდა ადამიანების გადასვლა თვითდასაქმებასა და მიკრობიზნესში. თანაც, სულ უფრო ხშირად ეს იძულებითი ნაბიჯი კი არა, არამედ გაცნობიერებული არჩევანია – როგორც ფულის უფრო სწრაფად გამომუშავებისა და შემოსავლის მოქნილად მართვის გზა. ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია ქალაქებში, სადაც შრომის ბაზარი გადახურებულია და კონკურენცია მაღალია.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელმაც სტატისტიკაზე გავლენა მოახდინა – ეს არის უცხოელთა შრომითი საქმიანობის რეგულაციების ცვლილებები. მუშაობის ლეგალიზაციისა და ნებართვების გაფორმების ახალი მოთხოვნები მომსახურების სფეროსა და მცირე ბიზნესში დასაქმებულთა ნაწილს, ფაქტობრივად, ოფიციალური რეგისტრაციისკენ უბიძგებს. ეს თავად ბიზნესზე მოთხოვნას კი არ აჩენს, არამედ აძლიერებს „ჩრდილოვანი“ ფორმატიდან ოფიციალურში გადასვლას, რაც, შესაბამისად, რეგისტრირებული კომპანიების რაოდენობის ზრდაში აისახება.
საბოლოო ჯამში, მივიღეთ ურთიერთგადაფარვის ეფექტი: ფული ეკონომიკაში უფრო სწრაფად ცირკულირებს, ბაზარი უფრო მცირე სეგმენტებად იყოფა, ადამიანები უფრო აქტიურად მიდიან საკუთარ პროექტებში, ხოლო საქმიანობის ნაწილის დამატებითი ლეგალიზება რეგისტრაციის გზით ხდება.
ყოველივე ეს კი ერთობლიობაში იძლევა იმას, რაც ახლა ციფრებში ჩანს – ბიზნესის არა უბრალოდ ზრდას, არამედ მის დაჩქარებულ „გამრავლებას“ მცირე და საშუალო მეწარმეობის დონეზე.
თუმცა მნიშვნელოვანია გვესმოდეს: ასეთი მოდელი ეკონომიკას უფრო მოქნილს ხდის, მაგრამ ამავდროულად – უფრო მგრძნობიარეს მოთხოვნისა და სეზონურობის ნებისმიერი რყევის მიმართ. მცირე ბიზნესი უფრო სწრაფად იზრდება, მაგრამ პირობების ცვლილებაზე რეაგირებასაც ბევრად უფრო სწრაფად ახდენს.
სწორედ ამიტომ, კომპანიების რეგისტრაციის მიმდინარე მკვეთრი მატება არ არის ერთი რომელიმე ფაქტორი, ეს ერთდროულად რამდენიმე პროცესის ჯამია, რომლებმაც ერთმანეთი გააძლიერეს.
