მედია ახალციხე ფინანსური კრიზისის პირობებში

ახალციხის მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები სერიოზულ ფინანსურ სიძნელეებს აწყდებიან. 2025 წლის დასაწყისში ადგილობრივმა ტელეკომპანია „TV9“-მ მაუწყებლობა შეწყვიტა, ხოლო 2026 წლის გაზაფხულზე ონლაინ-გამოცემა „სამხრეთის კარიბჭეს“ (SK News) რედაქცია იძულებული გახდა, დაეტოვებინა ოფისი და დისტანციურად, სახლებიდან ემუშავა.
„TV9“-მ მაუწყებლობა 2025 წლის დასაწყისში შეაჩერა. ამ ტელეარხის შემთხვევა საქართველოში რეგიონული ტელევიზიების უფრო ფართო კრიზისის ნაწილი გახდა, რაც მთავრობის მიერ მიღებულმა კანონებმა გამოიწვია — მათ მკვეთრად შეზღუდეს მედიასაშუალებები მთელი ქვეყნის მასშტაბით, მათ შორის აუკრძალეს გრანტებით მუშაობა, რომლებზეც ეს ორგანიზაციები ათეულობით წლის განმავლობაში საქმიანობდნენ.
იმავე კანონების შედეგი, რომლებიც მთავრობამ უკვე მიიღო და დანერგა, გახდა ისიც, რომ 2026 წლის აპრილის ბოლოს „სამხრეთის კარიბჭეს“ რედაქციამ ახალციხეში, დიდიმამიშვილის ქუჩა №16-ში მდებარე ოფისი დაცალა. გამოცემის დირექტორის, გულო კოხოძის თქმით, რედაქცია ვეღარ იხდიდა იჯარისა და კომუნალური მომსახურების საფასურს.
ფართის დაკარგვის მიუხედავად, SK News-ს საქმიანობა არ შეუწყვეტია. ჟურნალისტები დისტანციურ სამუშაო რეჟიმზე გადავიდნენ, გააგრძელეს პუბლიკაციების ონლაინ-დაგეგმვა და სამცხე-ჯავახეთში მიმდინარე მოვლენების გაშუქება. რედაქციამ ასევე შეინარჩუნა ვებგვერდის სომხურენოვანი ვერსია.
გამოცემის ხელმძღვანელის თქმით, ონლაინ-მედია კამპანია „სინათლე მედიას“ მხრიდან ფინანსური მხარდაჭერა გარკვეული დროის განმავლობაში ეხმარებოდათ ოფისის შენარჩუნებაში, თუმცა საბოლოოდ რედაქციას მაინც მოუწია ფართზე უარის თქმა. სამუშაო პირობების შეცვლამ ჟურნალისტებისგან სარედაქციო პროცესის ყოველდღიური ორგანიზების გადაწყობა მოითხოვა.
„ასეთ რთულ დროს შეუძლებელია როგორც გრძელვადიანი გეგმის შედგენა, ისე მისი წლებით ადრე გაწერა. დღეს მოვახერხეთ რესპორტაჟის მომზადება? ეს უკვე კარგია. ხვალ საინტერესო ინტერვიუ გვაქვს — ესეც მშვენიერია. ადამიანები გვწერენ სოციალურ ქსელებში და დახმარებას გვთხოვენ? ჩვენ აქ ვართ! სწორედ ამ პატარა გამარჯვებების წყალობით ვაგრძელებთ კალენდრის ფურცვლას. „სამხრეთის კარიბჭე“ შედის „სინათლე მედიას“ ქსელში. სწორედ ამ მხარდაჭერამ მოგვცა შესაძლებლობა, გაგვეგრძელებინა საქმიანობა და მკითხველისთვის კვლავ მიგვეწოდებინა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია. ეს დახმარება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჩვენთვის, როგორც რეგიონული მედიისთვის, რომელიც ფინანსური პრობლემების მიუხედავად, მიისწრაფვის გააგრძელოს დამოუკიდებელი ჟურნალისტური საქმიანობა და გააშუქოს ადგილობრივი მოსახლეობის პრობლემები“, — აცხადებს გულო კოხოძე.
მედიას აქვს შემოსავლები რეკლამიდან, თუმცა ისინი მცირეა, „უფრო სიმბოლური“, ვიდრე რაიმე მნიშვნელოვანი ხარჯების დაფარვის უნარის მქონე.
როდესაც სიტყვა „დახურვა“ გამოიყენება „სამხრეთის კარიბჭესთან“ დაკავშირებით, ეს მედიის თანამშრომლებს უკვე აღარ აშინებთ. მათ მიაჩნიათ, რომ სირთულეები არსებობს, თუმცა მუშაობის შეწყვეტას არ აპირებენ.
„არსებობს თუ არა საფრთხე, რომ „სამხრეთის კარიბჭე“ დაიხუროს? პასუხი ცალსახაა: არა! „სამხრეთის კარიბჭეს“ გუნდმა ერთად ბევრი რამ გადაიტანა. ჩვენ — მე და „სამხრეთის კარიბჭეს“ ახლანდელი გუნდი — 2019 წლიდან ერთად ვმუშაობთ. ვკამათობთ, თანაც ბევრს, ზოგჯერ შეიძლება აზრები ერთი სიტყვის გამოც კი გაგვიყოფიscience. თუმცა ყველა ჩვენი კამათი „სამხრეთის კარიბჭეს“ ეხება და საბოლოოდ მივდივართ შეთანხმებამდე, ვირჩევთ იმას, რაც უკეთესია გამოცემისთვის. ამიტომ, სანამ ერთად ვართ, „სამხრეთის კარიბჭე“ არ დაიხურება!“.
დახურვაზე ფიქრის საშუალებას გუნდს საზოგადოების წინაშე არსებული პასუხისმგებლობაც არ აძლევს.
„საზოგადოებას სჭირდება სივრცე, სადაც ადამიანებს შეეძლებათ ობიექტური ინფორმაციის მიღება თავიანთი პრობლემების, ადგილობრივი ხელისუფლების საქმიანობის, მნიშვნელოვანი საზოგადოებრივი საკითხებისა და მოვლენების შესახებ. „სამხრეთის კარიბჭე“ სწორედ ამ პასუხისმგებლობით ხელმძღვანელობს და აგრძელებს მუშაობას. ჩვენი მიზანია შევინარჩუნოთ დამოუკიდებელი ჟურნალისტიკა და მკითხველისთვის მნიშვნელოვანი თემების გაშუქება“, — ამბობს მედიის ხელმძღვანელი გულო კოხოძე.
გულოს თქმით, ბუნებრივია, რომ რაკი ოფისი აღარ აქვთ, შეწყდა ყველა იმ ხუთი სტუდიური გადაცემის ჩაწერაც, რაც მათ ჰქონდათ.
„უფრო გაერთულდა ჟურნალისტური გამოძიებებისა და ღრმა ანალიტიკური მასალების მომზადება. ყველა რესპონდენტს სურს დარჩეს ანონიმურად, რაც ართულებს ჩვენს მუშაობას. მოქალაქე გვიყვება თავისი პრობლემის შესახებ, ბოლოს კი ამატებს: „მხოლოდ ჩემი სახელი და გვარი არ დაწეროთ“. ჩვენი მასალები აივსო ანონიმური გმირებით. ადამიანებს ეშინიათ და ამის შესახებ პირად საუბრებში ამბობენ: „თქვენ წახვალთ, ჩვენ კი მაშინვე დაგვირეკავენ““, — ამბობს ის.
როგორც მედიის ხელმძღვანელი ამბობს, ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა და საზოგადოების ინფორმირებულობა მჭიდროდ არის დაკავშირებული ერთმანეთთან. ჟურნალისტს აქვს უფლება მოითხოვოს საჯარო ინფორმაცია, ხოლო საჯარო მოხელე ვალდებულია მიაწოდოს ის, რათა საზოგადოება დარჩეს ინფორმირებული.
„თუმცა ჩვენთან ეს ჯაჭვი არ მუშაობს ისე, როგორც უნდა მუშაობდეს. ყველაზე ჩვეულებრივ, давно ნაცნობ თემებზეც კი სახელმწიფო დაწესებულებები ითხოვენ: „მოგვმართეთ წერილობით“. ისინი იყენებენ დადგენილ ათდღიან ვადას, საბოლოოდ კი არასრულ ინფორმაციას გვაწვდიან. ასეთ პირობებში მუშაობა რთულია. როდესაც რესპონდენტი შენგან ინფორმაციას ელოდება დღეს, სწორედ ახლა, შენ კვირობით უცდი პასუხს საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნაზე. ჩვენი გამოცდილება საშუალებას გვაძლევს გავაგრძელოთ მუშაობა სხვადასხვა წყაროზე დაყრდნობით. ჩვენ არ გვაქვს კომფორტული პირობები, თუმცა, სიმართლე რომ ვთქვათ, ისინი არც არასდროს გვქონია“, — ამბობს გულო კოხოძე.
როგორც გულო კოხოძე აღიარებს, მომზადებული კადრების პრობლემა რეგიონულ მედიას ყოველთვის აქვს, თუმცა ბოლო დროს სიტუაცია კიდევ უფრო გამწვავდა.
„პატარა რეგიონში კადრების პრობლემა ყოველთვის არსებობდა. ჩვენ გვქონდა მედიასკოლა: სამთვიანი კურსის გავლის შემდეგ საუკეთესო მსმენელი რჩებოდა გუნდში და იწყებდა ჩვენთან მუშაობას. სამი თვის შემდეგ ახალბედებისგან დაახლოებით ასეთ რამეს ვიგებდით: „არ მეგონა, ყველაფერი ასე რთულად თუ იყო“, „ეს ძალიან დამღლელია“, „პირადი ცხოვრებისთვის დრო არ რჩება“, „ამ თემაზე ვერ დავწერ“. უკანასკნელი დაკავშირებულია პატარა რეგიონის თავისებურებებთან: აქ ყველამ იცის ერთმანეთი და ყველას ნათესავი ან ნაცნობია“, — ამბობს გულო.
TV9-ისა და SK News-ის სიტუაციები გვიჩვენებს რეგიონული მედიის ფინანსური კრიზისის სხვადასხვა შედეგს: სატელევიზიო მაუწყებლობის შეწყვეტას ერთ შემთხვევაში და იძულებით გადასვლას დისტანციურ მუშაობაზე მეორეში. რეგიონის მცხოვრებლებისთვის ასეთ ცვლილებებს დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან ადგილობრივი რედაქციები აშუქებენ მუნიციპალიტეტების პრობლემებს, განათლების საკითხებს, სოციალურ თემებსა და მოვლენებს, რომლებიც ყოველთვის ვერ ხვდება სრულიად ეროვნული მედიის დღის წესრიგში.