საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) ანგარიშის მიხედვით, 2025 წლის ბოლოსთვის საქართველოს სახელმწიფო ვალის ფარდობა მშპ-სთან (მთლიან შიდა პროდუქტთან) 34,3%-ს შეადგენდა. ამრიგად, 145 ქვეყანას ვალის უფრო მაღალი დონე აქვს, ხოლო 42 ქვეყანას — უფრო დაბალი საგარეო ვალის ტვირთი. საქართველოს მეზობლებს შორის ყველაზე მაღალი სახელმწიფო ვალი სომხეთში დაფიქსირდა — მშპ-ს 49%.
ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, 2025 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, საქართველოს სახელმწიფო ვალი 35,8 მლრდ ლარს შეადგენდა. აქედან 24,2 მლრდ საგარეო ვალზე მოდის, ხოლო 11,6 მლრდ — საშინაო ვალდებულებებზე.
2025 წელს მთავრობის საგარეო ვალი 600 მლნ დოლარით გაიზარდა, ხოლო საშინაო — 1,1 მლრდ ლარით. თუმცა, ეკონომიკური ზრდის წყალობით, სახელმწიფო ვალის შეფარდება მშპ-სთან 35,7%-დან 34,3%-მდე შემცირდა.
საქართველოს მეზობლებს შორის ყველაზე მაღალი სახელმწიფო ვალი სომხეთში დაფიქსირდა — მშპ-ს 49%. შემდეგ მოდის თურქეთი — მშპ-ს 23,5%, აზერბაიჯანი — მშპ-ს 20,1% და რუსეთი — მშპ-ს 17,2%.
რაც შეეხება ყველაზე დიდი სახელმწიფო ვალის მქონე ქვეყნებს, პირველ ადგილს ვენესუელა იკავებს (მშპ-სთან ფარდობა 309%). შემდეგ მოდიან იაპონია — მშპ-ს 207% და სუდანი — მშპ-ს 188%. ამასთან, ყველაზე მაღალი ნომინალური დავალიანება აშშ-ს აქვს — 38 ტრილიონი დოლარი.
მსოფლიოში ყველაზე დაბალი სახელმწიფო ვალი ბრუნეის აქვს — მშპ-ს 1,5%. მას მოსდევს ტუვალუ (მშპ-ს 3,6%) და თურქმენეთი (მშპ-ს 3,8%).
მეთოდოლოგია — არსებობს ორი ტიპის სახელმწიფო ვალი:
▪️ საშინაო — რომელსაც მთავრობა ქვეყნის მოსახლეობისგან იღებს, ძირითადად კომერციულ ბანკებსა თუ ფინანსურ ფონდებზე ფასიანი ქაღალდების მიყიდვით.
▪️ საგარეო — რომელსაც მთავრობა სხვა ქვეყნებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციებისგან იღებს.
წაიკითხეთ ვრცლად: bizzone.info
