Jnews-ის რედაქციას მსჯავრდებულ ნარინე სოღომონიანის ქალიშვილმა დახმარების თხოვნით მიმართა. იგი ითხოვს შუამდგომლობას, რათა შესაბამისმა სტრუქტურებმა მისი დედის ხმა გაიგონ. ნარინე სოღომონიანმა მისთვის მისჯილი 10 წლიდან 8 წელზე მეტი უკვე მოიხადა. ციხეში მას ავთვისებიანი სიმსივნე აღმოაჩნდა. მიუხედავად „პენიტენციური დაწესებულების მხრიდან სათანადო სამედიცინო მომსახურებისა“, საპატიმრო პირობებში მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა მხოლოდ უარესდება. პატიმარი და მისი ოჯახი ყოველნაირად ცდილობენ ვადაზე ადრე გათავისუფლების მიღწევას.
54 წლის ნარინე სოღომონიანის ქალიშვილი, ვარდუი, დედის ისტორიას ყვება. იგი საქართველოში 2018 წელს აღმოჩნდა — საზღვრის გადაკვეთისას დააკავეს და უკვე რვა წელია სასჯელს გარდაბნის ციხეში იხდის.
„ამჟამად სომხეთის რესპუბლიკაში, ქალაქ ერევანში, ჩემს უმცროს ძმასთან ერთად ნაქირავებ ბინაში ვცხოვრობთ. მას ჯანმრთელობის პრობლემები აქვს — მხედველობის დაქვეითება და ფსიქოლოგიური დარღვევები, რაც გამოწვეულია იმით, რომ ბავშვობიდან მოკლებული იყო დედობრივ მზრუნველობას. ოჯახში ოთხი დედმამიშვილი ვართ. მამა და ორი უფროსი ძმა საზღვარგარეთ არიან სამუშაოდ წასულები. მშობლებს დაშორებულები, ძალიან მძიმე პირობებში ვცხოვრობთ. არ გვაქვს შესაძლებლობა, რომ დედას ფინანსურად დავეხმაროთ ან თუნდაც მოვინახულოთ. ჩემი განცხადება ყველა შესაბამის უწყებას მისწვდეს. გთხოვთ, ნუ დარჩებით გულგრილები“, — წერს იგი Jnews-ისთვის გამოგზავნილ წერილში.
ნარინე სოღომონიანი სასჯელს იხდის 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით (ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის ან პრეკურსორის განსაკუთრებით დიდი ოდენობით უკანონო დამზადება, წარმოება, შეძენა, შენახვა, გადაზიდვა ან გადაგზავნა) და 262-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით (ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის ან პრეკურსორის განსაკუთრებით დიდი ოდენობით საქართველოში უკანონოდ შემოტანა, საქართველოდან უკანონოდ გატანა ან ტრანზიტით საერთაშორისო გადაზიდვა — კონტრაბანდა).
„დედაჩემს 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა აქვს მისჯილი. მინდა აღვნიშნო, რომ მანამდე მას მსგავსი პრობლემები და ნასამართლობა არასოდეს ჰქონია. ასევე გაცნობებთ, რომ დაკისრებული ფულადი ჯარიმა სრულად არის დაფარული. მთელი ჩვენი ოჯახის სახელით, მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით (დიაგნოზი — აგრესიული ავთვისებიანი სიმსივნე), ვითხოვთ მის დროულ გათავისუფლებას, რათა თავიდან ავიცილოთ დაავადებასთან დაკავშირებული შესაძლო გართულებები. ექიმის დანიშნულებით, მისთვის კატეგორიულად აკრძალულია სტრესი, ძლიერი განცდები და ნებისმიერი ემოციური დატვირთვა“.
დაავადებამ თავი მაშინ იჩინა, როდესაც ნარინე ციხის საწყობში მუშაობდა. მას ზურგის არეში ტკივილები დაეწყო, რაც სამედიცინო გამოკვლევის მიზეზი გახდა. შემდგომში ავთვისებიანი სიმსივნე გამოვლინდა. ქალიშვილის თქმით, დაპატიმრებამდე მას ჯანმრთელობის პრობლემები არ ჰქონია. ვარდუი ასევე ხაზს უსვამს, რომ ისინი ძალიან მადლიერნი არიან საქართველოსა და სასჯელაღსრულების დაწესებულების ადმინისტრაციის ყველა გატარებული ზომის გამო — დაავადების დიაგნოსტიკიდან დაწყებული, მკურნალობით დამთავრებული. თუმცა, მისი ციხეში ყოფნა უარყოფითად აისახება მკურნალობის მსვლელობასა და პატიმრის ჯანმრთელობაზე.
დედაჩემს ძალიან სჭირდება ოჯახური სითბო და მზრუნველობა. ოჯახში დაბრუნებით ჩვენ შევძლებთ მაქსიმალურად დავეხმაროთ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებაში. ბოლოს და ბოლოს, შევძლებთ ავინაზღაუროთ განშორების წლები და ერთმანეთს დაგროვილი სიყვარული და სითბო ვაჩუქოთ. ჩვენ ყველანი ძალიან მძიმედ განვიცდით მის არყოფნას — ეს აისახება ჩვენს სამუშაოზე, პირად ცხოვრებასა და ცხოვრების ყველა ასპექტზე“, — ნათქვამია ვარდუი ანდრეასიანის მიმართვაში.
ნარინე თავად დაუკავშირდა Jnews-ის რედაქციას და აღნიშნა, რომ დისკრიმინაციად მიიჩნევს იმას, რომ სხვა პატიმრები, რომლებიც იმავე ციხეში მსგავსი ვადითა და განაჩენით მოხვდნენ, უკვე ვადაზე ადრე გათავისუფლდნენ. მის შემთხვევაში კი არ ითვალისწინებენ, რომ იგი ონკოლოგიური პაციენტია და არა მხოლოდ მკურნალობას, არამედ ოჯახის მზრუნველობასაც საჭიროებს.
„მაისში კვლავ შეიკრიბება კომისია. მნიშვნელოვანია, მათ ნახონ, რა მდგომარეობაში ვარ — თმადაკარგული, გამოფიტული. ქიმიოთერაპია საშინელი პროცედურაა. რვა წელია ჩუმად ვზივარ, რათა თავისუფლებაზე ჩემი შვილების გვერდით აღმოვჩნდე. მე ბოროტმოქმედი არ ვარ, უბრალოდ ასეთი ბედი მხვდა წილად. ჯანმრთელი ქალი ვიყავი, აქ კი ონკოლოგიური დაავადება შემეყარა. მინდა დავიცვა ჩემი უფლებები. კანონით მაქვს უფლება, მოვითხოვო პირობით ვადაზე ადრე გათავისუფლება . სამჯერ მითხრეს უარი. დარღვევები, რომლებსაც უარის მიზეზად ასახელებენ — სიტყვიერი კონფლიქტია. სიტყვიერი კონფლიქტი ოჯახშიც ხდება. რაღაცას მეუბნებოდნენ — ვპასუხობდი. არავის თითითაც არ შევხებივარ, ადმინისტრაციის წინააღმდეგ არაფერი დამიშავებია“, — ყვება იგი.
მას შემდეგ, რაც ონკოლოგიური დაავადება დაუდგინდა, ნარინე ციხეში აღარ მუშაობს, თუმცა ხელსაქმით არის დაკავებული.
„აქ დღეებს ვატარებ, მხედველობას ვკარგავ, საოცრებებს ვქმნი, ხატებს ვამზადებ. არაფერი მინდა — მხოლოდ ჩემს შვილებთან ყოფნა მსურს. ახლა კი ჩემს ყველა უბედურებას ონკოლოგიაც დაემატა. მდგომარეობა კიდევ უფრო გაუარესდა, მინდა გარეთ გამოვიდე და დარჩენილი დრო შვილების გვერდით გავატარო. ექიმები კატეგორიულად მიკრძალავენ ნერვიულობას, ამ პირობებში კი ეს შეუძლებელია. ამდენი ხანი ვიჯექი, ყველაფერი გავაცნობიერე — გამიშვან. მე სამუდამო პატიმრობა არ მაქვს მისჯილი. საქართველოს პრეზიდენტსაც მივმართე შეწყალების თხოვნით. ჩემი მუხლებითა და იმავე ვადით გასამართლებული ადამიანები, რომლებსაც უამრავი დარღვევა ჰქონდათ, გაათავისუფლეს, მე კი ამ დიაგნოზით აქ დამტოვეს“, — ამბობს იგი.
10 მარტს ნარინე სოღომონიანი ციხეში საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის წარმომადგენლებმა მოინახულეს. როგორც Jnews-ს აცნობეს, ომბუდსმენის აპარატი ამ საქმის შესწავლის პროცესშია. აპარატმა დეტალების გამჟღავნებაზე უარი თქვა იმ მიზეზით, რომ ეს პერსონალური მონაცემებია, რომლებიც მხოლოდ ოჯახს ან ადვოკატს ეცნობება.
„ყველა იმ პრობლემას, რის გამოც მან მოგვმართა, ვსწავლობთ. პროცესში ვართ. თუმცა, ეს ყველაფერი პერსონალური მონაცემებია და მათ ვერ გავასაჯაროებთ“, — განგვიცხადეს სახალხო დამცველის აპარატში.
ამ საქმით საქართველოში სომხეთის კონსულიც არის დაკავებული. კონსულმა ევა აღარონიანმა დაადასტურა, რომ სომხეთის მოქალაქე ნარინე სოღომონიანმა მათ მიმართა:
„ჩვენი უფლებამოსილების ფარგლებში ყველაფერს ვაკეთებთ, რაც ჩვენი მხრიდან შესაძლებელი იყო, უკვე გაკეთებულია. თუმცა, გადაწყვეტილებას საქართველოს შესაბამისი ორგანოები იღებენ. სომხეთმა ოფიციალურად მიმართა საქართველოს თხოვნით, რომ ამ ქალბატონს სასჯელის დარჩენილი ვადა სომხეთში მოეხადა, თუმცა საქართველოს მხრიდან უარი მივიღეთ“.
კონსული თავად არის კავშირზე ნარინე სოღომონიანთან და მის ახლობლებთან. კონსულტაციამ ოჯახს იურიდიული დახმარებაც გაუწია. კონსულის თქმით, იგი 2023 წლიდან მუშაობს და მსგავსი შემთხვევა მათ პრაქტიკაში არ ჰქონიათ. ამ მომენტისთვის გადაწყვეტილება საქართველოზეა. იგი აღნიშნავს, რომ პატიმარი შესაბამის სამედიცინო დახმარებას იღებს.
„საქართველო ზრუნავს მასზე, მისი ჯანმრთელობის პრობლემების გათვალისწინებით. ჩაუტარდა მკურნალობაც და ოპერაციაც. ანუ, მკურნალობა თანმიმდევრულად მიმდინარეობს“, — ამბობს სომხეთის რესპუბლიკის კონსული ევა აღარონიანი.
ნარინეს თქმით, მისი ჯანმრთელობა დღითიდღე უარესდება. ამ დღეებში გადაწყდა სხივური ქიმიოთერაპიის ჩატარება.
Jnews-მა კონსულტაცია იურისტებთანაც გაიარა, რათა გაერკვია, კიდევ რისი გაკეთება შეუძლია პატიმარს ან მის ახლობლებს მსგავს შემთხვევებში, როდესაც პირობით ვადაზე ადრე გათავისუფლება ადამიანის ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად არის საჭირო. იურისტების განმარტებით, ერთ-ერთი გზა პრეზიდენტისთვის შეწყალების თხოვნით მიმართვაა. ასევე შესაძლებელია სპეციალური კომისიის შექმნის მოთხოვნა, რომელიც პატიმრის ჯანმრთელობის მდგომარეობას შეაფასებს.
