არტიუშ აივაზიანი ბავშვობიდან რინგზეა. ის მოქნილი და მაღალია, რინგზე ყოველთვის ღიმილით გადის და გულთან ახლოს საქართველოს დროშა უჭირავს. 2022 წლის კიკბოქსინგის მსოფლიო ჩემპიონი ახალქალაქიდანაა. მიუხედავად მისი მიღწევებისა, მისი ოჯახი უკვე რამდენიმე წელია ვერ ახერხებს იმ ქვეყნის მოქალაქეობის მიღებას, სადაც ის მუდმივად ცხოვრობს და რომელსაც თავისი სპორტული გამარჯვებები მიუძღვნა.
არტიუშ აივაზიანი 17 წლისაა. ამ მაისში ის სრულწლოვანი გახდება და სკოლას დაასრულებს. სკოლის დამთავრების შემდეგ არტიუში სწავლას სომხეთის უნივერსიტეტში გააგრძელებს. ეს იმით არის განპირობებული, რომ მიუხედავად დაბადებიდან საქართველოში ცხოვრებისა, იგი არ არის საქართველოს მოქალაქე და აქ უფასოდ სწავლას ვერ შეძლებს.
მისი ოჯახი მრავალჯერ შეეცადა შვილებისთვის მოქალაქეობის მოპოვებას, თუმცა ყველა მცდელობა უშედეგოდ დასრულდა.
„მოქალაქეობის მისაღებად განაცხადი მაშინ შევიტანეთ, როცა არტიუში ორი თუ სამი წლის იყო. მთელი ოჯახი ვითხოვდით, მაგრამ უარი გვითხრეს. მოგვიანებით, როცა ის ექვსი წლის იყო, ჩვენი ქალიშვილი კი — ხუთის, ბავშვებისთვის ბინადრობის ნებართვა მოვითხოვეთ, თუმცა კვლავ უარი მივიღეთ. მიზეზად მიეთითა, რომ ბავშვები „საფრთხეს უქმნიან სახელმწიფო უსაფრთხოებას“. იმ დროს სასამართლოში სარჩელი შევიტანეთ და მოვიგეთ კიდეც. ამის შემდეგ მათ ბინადრობის ნებართვა მისცეს“, — იხსენებს არტიუშის მამა, ადამ აივაზიანი.
2025 წელს არტიუში საქართველოს კრივის ეროვნულ ნაკრებს შეუერთდა. მოსალოდნელი იყო, რომ ის ქვეყანას ევროპის ჩემპიონატზე წარადგენდა, რადგან ფედერაციამ იგი თავის წონით კატეგორიაში, ახალგაზრდებს შორის, პირველ ნომრად დაასახელა.
„მაგრამ მას არ ჰქონდა მოქალაქეობა, ეს კი გასული წლის ივნისში ხდებოდა. მე მივმართე პრეზიდენტს, რომ მისი სპორტული მიღწევების გამო გამონაკლისი დაეშვა და მისთვის საქართველოს მოქალაქეობა მიენიჭებინა, რათა მას ქვეყნის წარდგენა ევროპაში შეძლებოდა. ჩვენ მოვიძიეთ სახსრები, შევაგროვეთ ყველა საჭირო საბუთი და მივიღეთ რეკომენდაციები ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის მერიისა და საკრებულოსგან, რომლებმაც დაადასტურეს, რომ იცნობენ ბავშვს და მასზე დადებით დახასიათებას იძლევიან. ასევე არსებობდა საქართველოს კრივის ფედერაციის ოფიციალური წერილიც. თუმცა, მოგვიანებით მივიღეთ პასუხი, რომელიც ეყრდნობოდა საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციას, სადაც ნათქვამი იყო, რომ ის საფრთხეს წარმოადგენს სახელმწიფოსთვის. შესაბამისად, მან ევროპის ჩემპიონატზე გამგზავრება ვეღარ შეძლო“, — ამბობს ადამი.
ოჯახი იძულებული გახდა, ხელახლა შეეგროვებინა საბუთები და სასამართლოში გაესაჩივრებინა ეს გადაწყვეტილება ახალგაზრდა სპორტსმენის უფლებების დასაცავად.
„საბუთები ხელახლა შევაგროვე და სარჩელი შევიტანე. ვინაიდან წინა უარის მიზეზი — „საფრთხე სახელმწიფოსთვის“ — სასამართლოში გასაჩივრებული იყო, მათ არ ჰქონდათ უფლება, იმავე პირისთვის იმავე საფუძვლით ეთქვათ უარი. გარდა ამისა, როგორ შეიძლება ახალგაზრდა მიიჩნეოდეს საფრთხედ ქვეყნისთვის, როდესაც მან არაერთხელ წარადგინა თავისი ქვეყანა საერთაშორისო ასპარეზზე? ეს, რა თქმა უნდა, აბსურდია. ადვოკატების რჩევით სარჩელი გამოვიტანე, რათა უფრო დასაბუთებული დოკუმენტაცია მომემზადებინა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, იმ მასალებით წავაგებდით. შემდეგ საბუთები ისევ შევაგროვე და ხელახლა ვიჩივლე. საქმეს დავურთეთ წინა სასამართლო გადაწყვეტილება, ფოტოები და ყველა საჭირო დოკუმენტი. პასუხი, თუ როდის განიხილება საქმე, ჯერ არ მიგვიღია“, — განმარტავს სპორტსმენის მამა.
არტიუშ აივაზიანს ორი ქვეყნის მოქალაქეობა აქვს: სომხეთის — ეროვნების მიხედვით და რუსეთის — მშობლების მოქალაქეობის მიხედვით.
„საქართველოს კანონმდებლობით, ასეთი უფლება (გამონაკლისის წესით მოქალაქეობის მინიჭება) არსებობს. უარის მიზეზი შეიძლება იყოს ან ჩემი ბრალი, ან ბიუროკრატიული სიზანტე — ისინი გარკვეული შაბლონით მპასუხობენ. სინამდვილეში ეს აბსურდია. შეეძლოთ მაინც აეხსნათ, როგორ ვუქმნით საფრთხეს საქართველოს, რომ თავადაც გაეგოთ. იქნებ რაიმე მოხდა და მე არ ვიცი“, — ამბობს ადამ აივაზიანი.
აი, ტექსტის ფინალური ნაწილიც ქართულად:
არტიუში მრავალმხრივ განვითარებული ახალგაზრდაა. სპორტის — კიკბოქსინგისა და კრივის გარდა, მას მონაწილეობა მიღებული აქვს სილამაზის არაერთ კონკურსშიც.
„არტიუში კიკბოქსინგში საქართველოს ექვსგზის და სომხეთის შვიდგზის ჩემპიონია, ასევე რამდენიმე საერთაშორისო შეჯიბრების გამარჯვებული. მან ერთხელ მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულიც მოიპოვა საქართველოს დროშის ქვეშ. უკვე ორი წელია, რაც კიკბოქსინგს თავი დაანება და ახლა კრივით არის დაკავებული. კრივში მან მეორე ადგილი დაიკავა, რის შემდეგაც ეროვნულმა ნაკრებმა იგი საწვრთნელ შეკრებებზე მიიწვია. ის ასევე გახდა კრივის საერთაშორისო ტურნირის ფინალისტი“, — ამბობს ადამ აივაზიანი.
აღსანიშნავია, რომ არტიუშის არასრულწლოვან დასაც იმავე მიზეზით ეთქვა უარი მოქალაქეობის მინიჭებაზე. უსაფრთხოების სამსახურები არ აკონკრეტებენ, თუ როგორ შეიძლება ბავშვები წარმოადგენდნენ საფრთხეს ქვეყნის უსაფრთხოებისთვის.
