ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ყველა სოფელს აქვს კლუბი. ახალქალაქში არის კლუბების ასოციაცია. თუმცა, მუნიციპალიტეტში ყველა კლუბი არ არის გარემონტებული და თუ ისინი გარემონტდება, აღმოჩნდება, რომ არცერთ მათგანს არ აქვს გათბობის სისტემა.
რა არის სოფლის კლუბები? ეს კონცეფცია მტკიცედ დამკვიდრდა საბჭოთა დროიდან, როდესაც თითქმის ყველა სოფელს ჰქონდა შეხვედრების, კომუნიკაციისა და ღონისძიებების ადგილი. სოფლის კლუბი საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტრი იყო: იქ იკრიბებოდნენ მოსახლეობა და იმართებოდა ფესტივალები, კონცერტები და შეკრებები.
ბევრ კლუბს, მაგალითად, ხანდოში, ალასტანში, დილისკაში, ვაჩიანსა და სხვა სოფლებში, დღემდე აქვს სცენა და აუდიტორია. თუმცა, სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, ამ დაწესებულებებმა დაკნინება დაიწყეს, ისევე როგორც იმ ეპოქიდან მემკვიდრეობით მიღებული მრავალი სხვა რამ. ზოგიერთი კლუბი დანგრეულ მდგომარეობაშია, თუმცა ზოგიერთი აგრძელებს ფუნქციონირებას.
ამჟამად, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 64 სოფლიდან 33-ს აქვს სოფლის კლუბები.
ვარევანში კლუბი 2018 წელს გარემონტდა, მაგრამ ის ჯერ კიდევ სრულად არ ფუნქციონირებს დანიშნულებისამებრ. ეს იმით არის განპირობებული, რომ სოფელს დიდი ხანია არ ჰქონდა ცალკე სარიტუალო სახლი და კლუბის შენობა ასევე გამოიყენებოდა რიტუალური ცერემონიებისთვის, რაც ზღუდავდა მის, როგორც საზოგადოებრივი სივრცის ფუნქციას.
სოფელში ამჟამად მიმდინარეობს ცალკე სარიტუალო სახლის მშენებლობა. თუმცა, კლუბი კვლავ არ არის გაზიფიცირებული, მიუხედავად იმისა, რომ შენობას გააჩნია გათბობის სისტემა და ქვაბი.
ვარევანის მაცხოვრებლები მედიასთან საუბრისას ამ საკითხს ერთ-ერთ ყველაზე მწვავე პრობლემად ასახელებენ, საბავშვო ბაღის, სპორტული დაწესებულებებისა და სხვა სოციალური ინფრასტრუქტურის არარსებობასთან ერთად. სოფლის რწმუნებულის თქმით, მთავარი დაბრკოლება კომუნალური გადასახადებია.
„ჩვენს მუნიციპალიტეტში კლუბებს გაზზე ვერ ვაერთებთ, რადგან ჩნდება კითხვა — ვინ გადაიხდის მოხმარებული გაზის საფასურს? სოფელში ახლა შენდება ცალკე სარიტუალო სახლი და მშენებლობის დასრულების შემდეგ გადავწყვეტთ, როგორ გამოვიყენოთ კლუბის შენობა“, — განმარტავს სოფელ ვარევანის რწმუნებული სტეფან სტეფანიანი.
სარიტუალო სახლების შემთხვევაში, ზოგ სოფელში მაცხოვრებლები გათბობის საფასურს თავად იხდიან, მაგალითად, ქორწილების ან დაკრძალვების დროს. ამ თანხას ფარავს ან უშუალოდ სარიტუალო სახლით მოსარგებლე პირი, ან სოფლის ფონდი, რომელშიც ადგილობრივებს შეაქვთ შემოწირულობები. მაგალითად, სოფელ ვაჩიანში კლუბის დარბაზი სარიტუალო სახლადაც გამოიყენება. დარბაზი ცალკე თბება ქორწილებისა და დაკრძალვების დროს, თუმცა მთლიანი კლუბი არ თბება.
კლუბების გაერთიანების დირექტორის, ალიკ ქსპოიანის თქმით, ადგილობრივი ხელისუფლება სხვა შემთხვევებში კლუბებს გათბობით არ უზრუნველყოფს, მიუხედავად იმისა, რომ ბევრ მათგანში აქტიურად ფუნქციონირებს საცეკვაო ანსამბლები.
„როდესაც სარიტუალო სახლი და კლუბი ერთ შენობაშია გაერთიანებული, ჩვენ შევძელით ამ შესაძლებლობით სარგებლობა და გათბობის ჩართვა. ჩვენს ყველა ხარჯს, მათ შორის გათბობისას, მერია ფარავს. მაგალითად, სოფლებში — კოკიოსა და ვაჩიანში, სარიტუალო სახლი და კლუბი ერთ შენობაში მდებარეობს. თუ არსებობენ კლუბები და თანამშრომლები, მათ შეუძლიათ აიღონ სრული პასუხისმგებლობა მათ შენარჩუნებაზე. ყველგან — ვაჩიანში, ალასტანში, ვარევანში, ხანდოსა და სხვაგან — გვყავს გამოცდილი პერსონალი 10-15 წლიანი სტაჟით. შესაძლოა, ჩვენი ბრალიცაა, რომ არ გამოვიჩინეთ ინიციატივა ყველა კლუბის გაზიფიცირებისთვის. გათბობის საკითხი ავტომატურად გადაიჭრა მხოლოდ იმ კლუბებში, რომლებიც სარიტუალო სახლებთან არის გაერთიანებული“, — განმარტავს ალიკ ქსპოიანი.
ახალქალაქის მერიის მონაცემებით, სოფლებიდან გაზზე მიერთების მოთხოვნა არ შესულა. თუმცა, მერიის ეკონომიკური განვითარებისა და ქონების მართვის სამსახურის უფროსმა, მნაცაკან ფამბუხჩიანმა აღნიშნა, რომ კლუბებში გაზის უნებართვო მოხმარებას შესაძლოა სერიოზული შედეგები მოჰყვეს.
„ასეთ ადგილებში გაზს არ აერთებენ. გაზის კომპანიიდან განმარტავენ, რომ თუ მუდმივი მცხოვრები არ არის, არავინ ადევნებს თვალყურს უსაფრთხოებას, ამიტომ ისინი არ რთავენ სისტემას. ღამით შეიძლება გაზმა გაჟონოს, ვინმემ ასანთი გაჰკრას და ყველაფერი აფეთქდეს. ეს პრობლემა არსებობს. რაც შეეხება სოფელ ვარევანს, მე იქ მსგავსი პრობლემის შესახებ ინფორმაციაც კი არ მაქვს. სიმართლე გითხრათ, კლუბის თაობაზე არავის მოუმართავს“, — განაცხადა მნაცაკან ფამბუხჩიანმა.
გაზგამანაწილებელი კომპანია „SJGC“-ის დირექტორის, ვრეჟ ბერიკიანის თქმით, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის გაზის კომპანიაში არცერთი სოფლის კლუბი არ არის რეგისტრირებული აბონენტად და ამას თავისი მიზეზები აქვს.
„სარიტუალო სახლები კერძო პირების სახელზეა რეგისტრირებული. რაც შეეხება კლუბებს, თუ მუნიციპალური ხელისუფლება მოგვმართავს, გაზის საფასურს ისინი იხდიან. როდესაც გაზს ვაერთებთ, თუ ადგილზე თანამშრომლები არიან, პასუხისმგებლობა მათზე გადადის. ფიზიკურ პირთან ხელშეკრულების გაფორმებისას განისაზღვრება, რომ ის არის პასუხისმგებელი უსაფრთხოების წესების დაცვაზე. სოფელ კუმურდოში იყო შემთხვევა — უნდა გადაეხადათ, ზოგიერთი გადახდა განახორციელეს, ზოგი კი არა. სოფელ განძაში არის სპორტული სკოლა: თავიდან მერია არ იხდიდა, მაგრამ როდესაც გაზი გაითიშა და პრობლემები შეიქმნა, დაიწყეს თანხების გადარიცხვა სპორტული კომპლექსისთვის, რომელმაც ბიუჯეტიდან დაიწყო საფასურის გადახდა“, — ყვება ვრეჟ ბერიკიანი.
ამავდროულად, სოფლის მაცხოვრებლები ჩივიან ბავშვების განვითარებისთვის საჭირო სივრცის არარსებობის გამო. მსგავსი შენობები შეიძლება გამოყენებულ იქნას კლუბების, საგანმანათლებლო ცენტრებისა და სხვადასხვა ღონისძიებებისთვის, რაც ბავშვების ცხოვრებას შინაარსით შეავსებდა და მათ განვითარებას შეუწყობდა ხელს. მიუხედავად ამისა, კლუბები დღემდე განიხილება მხოლოდ შეხვედრის ადგილებად, სადაც მოხუცი და ახალგაზრდა მამაკაცები იკრიბებიან საუბრისა და მოწევისთვის.
