წლის დასაწყისიდან საქართველოში ძალაში შევიდა საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლებიც ქვეყანაში ტურიზმის მიზნით შემოსულ უცხოელ მოქალაქეებს ჯანმრთელობის დაზღვევის ქონას ავალდებულებს. თუმცა, ბოლომდე ნათელი არ არის, თუ როგორ მუშაობს ეს კანონი, ვისგან არის საჭირო დაზღვევა საზღვარზე და საერთოდ საჭიროა თუ არა ეს.
საქართველოს საკანონმდებლო გაზეთში გამოქვეყნდა დადგენილება, რომელიც ქვეყანაში ტურიზმის მიზნით ჩამოსულ უცხოელ მოქალაქეებს ჯანმრთელობის დაზღვევის ქონას ავალდებულებს. ცვლილებების თანახმად, რომლებიც 2026 წლის 1 იანვრიდან შევიდა ძალაში, ყველა უცხოელი ტურისტი ვალდებულია ჰქონდეს ჯანმრთელობის დაზღვევა, მათ შორის უბედური შემთხვევის დაზღვევა, საქართველოში ყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში. დაზღვევის ოდენობა უნდა იყოს მინიმუმ 30,000 ლარი (დაახლოებით 11,100 აშშ დოლარი). დაზღვევის პოლისის წარდგენა შესაძლებელია დაბეჭდილი ან ელექტრონული ფორმატით და უნდა იყოს შედგენილი ქართულ ან ინგლისურ ენებზე.
სადაზღვევო პოლისის ქონის მოთხოვნა არ ვრცელდება დიპლომატიური, სამსახურებრივი ან სპეციალური პასპორტების მფლობელებზე, ასევე საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო და სამგზავრო გადაზიდვებში ჩართულ მძღოლებზე. ამავდროულად, დაზღვევის სავალდებულო მოთხოვნის მიუხედავად, დოკუმენტი არ ითვალისწინებს ჯარიმებს მისი არარსებობისთვის.
საკანონმდებლო ცვლილებების მიუხედავად, ბევრ შემომავალ და არატურისტ ტურისტს კვლავ აქვს კითხვები სადაზღვევო პოლისების ღირებულების, მათი გაფორმების ადგილისა და პროცედურის, გადამოწმების პროცესის და იმის შესახებ, ვრცელდება თუ არა ეს მოთხოვნა ბინადრობის ნებართვის მქონე პირებზე.
თავად კანონი ვრცელდება ტურისტებზე და არა ქვეყნის მაცხოვრებლებზე. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, „ტურისტი არის პირი, რომელიც ნებაყოფლობით მოგზაურობს თავისი მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის გარეთ დასვენების, ჯანმრთელობის გაუმჯობესების, საქმიანი ან სხვა მიზნებისთვის არანაკლებ 24 საათისა და არა უმეტეს ერთი წლის ვადით და რომლის მოგზაურობაც არ ანაზღაურდება დროებითი საცხოვრებელი ადგილის ფინანსური წყაროებიდან“.
ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის განმარტებაში მოგზაურობის დაზღვევასთან დაკავშირებით ნათქვამია, რომ ბინადრობის ნებართვის მქონე პირები კლასიფიცირდებიან, როგორც სხვა კატეგორია და ფორმალურად არ არიან განსაზღვრულნი, როგორც „ტურისტები“. თუმცა, ამ საკითხთან დაკავშირებით საბოლოო ოფიციალური განმარტებები ჯერ არ გამოქვეყნებულა, რაც სამართლებრივ გაურკვევლობას ქმნის.
საქართველოში შემოსული ადამიანები გაურკვევლობაში არიან და არ ესმით, ვრცელდება თუ არა მათზე სავალდებულო დაზღვევა. ახალქალაქის ზოგიერთმა უცხოელმა მაცხოვრებელმა პრობლემების თავიდან ასაცილებლად გრძელვადიანი დაზღვევა შეიძინა.
„სომხეთში მოგზაურობის დაზღვევაში 12,800 დრამი გადავიხადეთ, რომელიც 90 დღის განმავლობაში მოქმედებს, მაგრამ ერთი წლის განმავლობაში. ერთწლიანი მოგზაურობის დაზღვევის პოლისი დაახლოებით 22,000 დრამი ღირდა. საზღვარზე გაგვაფრთხილეს, რომ არ აქვს მნიშვნელობა, გვქონდა თუ არა ბინადრობის ნებართვა. „მათ თქვეს, რომ კვლავ გვაფრთხილებდნენ და ჩანაწერებს აკეთებდნენ იმის შესახებ, თუ ვის აფრთხილებდნენ“, – ამბობს ახალქალაქის მკვიდრი.
„თუ მე საქართველოში ვცხოვრობ და მაქვს ბინადრობის ნებართვა, მჭირდება თუ არა დაზღვევა ქვეყნიდან გასვლისა და დაბრუნებისას? ზოგიერთ ვებსაიტზე წერია, რომ დაზღვევა სავალდებულო არ არის, თუ ბინადრობის ნებართვა გაქვს. არ ვიცი, რამდენად მართალია ეს“, – წერენ ისინი სოციალურ ქსელებში.
„კანონი მხოლოდ ტურისტებზე ვრცელდება და არა საქართველოს მოქალაქეებზე. ტურიზმის სამინისტროს განმარტებაში ნათქვამია, რომ დროებითი ბინადრობის ნებართვის მქონე მოქალაქეები სხვა კატეგორიას წარმოადგენენ და „ტურისტებად“ არ ითვლებიან. თუმცა, ჩვენ ჯერ კიდევ ველოდებით განმარტებებს. და შესვლისას სავალდებულოა მოგზაურობის დაზღვევის ქონა. გასვლისას ის უსარგებლოა“, – წერს Facebook-ის კიდევ ერთი მომხმარებელი.
საზღვრის გადამკვეთთა თქმით, სამედიცინო დაზღვევის მიღება შესაძლებელია წინასწარ ან შესვლისთანავე. კანონით, საქართველოში შემოსულ ტურისტებს მოეთხოვებათ ქართული ან უცხოური სადაზღვევო კომპანიის მიერ გაცემული დაზღვევის პოლისი. საქართველოში შესვლისას, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის პასუხისმგებელ თანამშრომელს უფლება აქვს, საკონტროლო პუნქტზე შეამოწმოს ტურისტის პასპორტი.
ამგვარად, თვითმხილველები იუწყებიან, რომ თბილისის აეროპორტში უცხოელებს, რომლებსაც დაზღვევა არ ჰქონდათ, ადგილზე შესთავაზეს პოლისის შეძენა და ყველა ჩამოსული მოგზაური იძულებული გახდა ამის გაკეთება. დაზღვევის ღირებულება განსხვავდება კომპანიისა და პირობების მიხედვით. რამდენიმე კაციანი ოჯახებისთვის დაზღვევის წლიური ღირებულება შეიძლება მნიშვნელოვანი ხარჯი იყოს, ხოლო მოკლევადიანი მოგზაურობისთვის ის შედარებით იაფი რჩება. მაგალითად, სომხეთიდან ახალქალაქში ჩასულმა სამსულიანმა ოჯახმა 6000 დრამი (დაახლოებით 42 ლარი) გადაიხადა მოგზაურობის დაზღვევაში.
Jnews-თან ინტერვიუში საერთაშორისო სამგზავრო გადაზიდვების განმახორციელებელმა მძღოლებმა განაცხადეს, რომ პირველი რამდენიმე დღის განმავლობაში საბაჟო სამსახურში იკითხეს მოგზაურობის დაზღვევის ხელმისაწვდომობის შესახებ. თუმცა, ამის შემდეგ მათ შეწყვიტეს ამის შესახებ კითხვა.
გახსოვდეთ, რომ საქართველოს პარლამენტმა ტურიზმის შესახებ კანონი 2023 წლის დეკემბერში მიიღო. თავდაპირველად, დაგეგმილი იყო, რომ ტურისტებისთვის სავალდებულო დაზღვევა 2024 წლის 1 ივნისს ამოქმედდებოდა, მაგრამ ხელისუფლებამ დამატებითი მოსამზადებელი დრო საჭიროდ ჩათვალა. შედეგად, 2024 წლის ივნისში მიღებული იქნა ცვლილებები, რომლითაც სავალდებულო დაზღვევის შემოღება 2026 წლის 1 იანვრამდე გადაიდო.
